Otomatik yenileme maddeleri: nasıl işler, nasıl çıkılır

Bir bakışta

Otomatik yenileme maddesi nasıl çalışır?

Madde üç parçadan oluşur. İlk dönem sabit bir süre sürer; örneğin yürürlük tarihinden itibaren 36 ay. Yenileme dönemi, kimse harekete geçmezse eklenen süredir; çoğunlukla 12 ay, bazen ilk dönemle aynı uzunlukta. Yenilememe bildirimi yenilemeyi durduran yazılı beyandır ve dönem sonundan önceki bildirim penceresi içinde yapılmalıdır.

Biçimler birbirinden önemli ölçüde ayrılır:

• Art arda sabit dönemler. Sözleşme her seferinde yeni bir sabit dönem için yenilenir. Bir sonraki yıl dönümüne kadar bağlısınızdır.
• Süresiz uzama (evergreen). Biri feshedene kadar sözleşme sürer. Bazı maddeler her an bildirimle sona erdirmeye izin verir, bazıları yalnızca dönem sonlarında.
• İlk dönemden sonra aylık devam. Bağlılık azdır ama fiyat çoğunlukla daha yüksektir.
• Yeni koşullarla yenileme. Tedarikçi, yenilemede fiyat veya koşulları değiştirme hakkını kendine saklayabilir; bunun için kendi ihbar süresi olabilir.

Maddeyi her zaman bildirim maddesiyle birlikte okuyun. Kime, hangi kanaldan, ne zaman bildirileceğini ve bildirimin ne zaman yapılmış sayılacağını o madde belirler. Sözleşmenin kabul etmediği bir e-postayla yapılan bildirim, süresinde yapılmış olsa bile kaçırılmış bir süre sayılabilir. Ayrıntı için bildirim maddeleri rehberine bakın.

Bildirimin son gününü hesaplama

Mevcut dönemi 31 Aralık 2026'da bitecek ve dönem sonundan önce 90 gün yazılı bildirim isteyen bir sözleşme düşünün. Takvim günü olarak 90 gün geriye saymak 2 Ekim 2026'yı verir. Birkaç ayrıntı bu tarihi değiştirebilir:

• Gönderme mi, ulaşma mı? Madde bildirimin son günde "ulaşmış" olmasını istiyorsa, posta ile dört gün süren bir bildirim daha erken gönderilmelidir.
• İş günü. Bazı maddeler iş günü sayar; bu durumda alıcının ülkesindeki resmî tatiller önem kazanır.
• Bitiş günü sayılır mı? "En az 90 gün önce" ifadesi genellikle 90 tam gün olarak okunur, ancak yazım sözleşmeden sözleşmeye değişir.
• Ekler ve zeyilnameler. Bir zeyilname veya sipariş formu süreyi ya da ihbar süresini değiştirmiş olabilir. Geçerli koşul, yalnızca ilk sözleşme değil, birleştirilmiş sonuçtur.

Güvenli alışkanlık, hesaplanan tarihi en geç mümkün tarih saymak ve iki hafta önce göndermeyi hedeflemektir.

Ticari sözleşmeler ile tüketici abonelikleri

En önemli ayrım budur. Aynı cümle, müşterinin şirket mi yoksa tüketici mi olduğuna göre çok farklı risk taşır.

Şirketler arasında mahkemeler pazarlık edilmiş koşulları genellikle bağlayıcı sayar. Kaçırılan süre normalde yenilemenin geçerli olması demektir. Varsa koruma, belirli bir sözleşme türüne yönelik bir kanundan veya bir tarafın hazırladığı standart koşulların adalet denetiminden gelir.

Tüketici abonelikleri farklıdır. Kanun koyucular otomatik yenilemeyi bireyler için bir risk olarak görür; bu yüzden kurallar çoğunlukla açık onay, yenileme öncesi hatırlatma, basit iptal yolu ve otomatik uzamaya sınır ister. Tüketiciye satış yapan işletme, sözleşmesinde ne yazarsa yazsın bu kurallara uymak zorundadır.

Ülke tablosu

Bu tablo genel bilgidir, hukuki tavsiye değildir. Ekim 2026 itibarıyla aşağıda listelenen kaynakları yansıtır. Sözleşmeniz için güncel hukuku kontrol edin.

Türkiye'de tacirler arasında temerrüde düşürme, fesih veya sözleşmeden dönme bildirimlerinin hangi yollarla yapılması gerektiği ayrı bir konudur; bunu bildirim maddeleri rehberinde ele alıyoruz.

Müşteriler için pratik kurallar

1. İmza günü son tarihi takvime yazın. Fiyat karşılaştırması ve paydaş görüşü gibi karar sürecini yürütmeye yetecek kadar erken bir hatırlatma ekleyin.
2. Bir sahip ve bir yedek atayın. Sözleşmeyi imzalayan kişi ayrılınca süreler kaçar.
3. Bildirimi sözleşmenin kanalıyla gönderin. Kurye, taahhütlü posta veya belirtilen e-posta adresi yaygındır. Gönderim kanıtını saklayın.
4. Pencere açılmadan önce pazarlık edin. Süre geçtikten sonra pazarlık gücünüz azalır.
5. Hatırlatma yükümlülüğü isteyin. Bazı tedarikçiler 60 gün önce yenileme bildirimi göndermeyi kabul eder; New York gibi bazı yargı alanlarında bu zaten yasal zorunluluk olabilir.
6. Yenilemede fiyat değişikliğine bakın. Birçok sözleşme tedarikçiye yenilemede fiyat artırma hakkı verir; bunun için ayrı bir ihbar süresi olabilir.

Tedarikçiler için pratik kurallar

İşletmelere otomatik yenilemeli sattığınızda, bildirim son tarihinden birkaç hafta önce gönderilen bir hatırlatma e-postası uyuşmazlıkları azaltır ve New York gibi kanunların gereklerini karşılar. Tüketicilere satıyorsanız, kurallar eyalete ve ülkeye göre değiştiği ve değişmekte olduğu için, onay akışlarını, hatırlatmaları ve iptali yayına almadan önce hukuki incelemeden geçirin.

Maddeyi pazarlık ederken

Maddeyi hâlâ değiştirebiliyorsanız şu düzenlemeler yaygındır: ihbar süresini 30 güne indirmek; yenileme dönemlerini ilk dönemden kısa tutmak; tedarikçiye yenileme hatırlatması yükümlülüğü getirmek; yenileme fiyat artışını tavanlı bir endeksle sınırlamak; ilk yenilemeden sonra kolaylık feshine izin vermek; ve belirtilen bir adrese e-posta ile yapılan bildirimin geçerli olmasını sağlamak.

Pactinel nasıl yardımcı olur?

Pactinel, sözleşmelerinizden yenileme türünü, süreyi ve ihbar süresini kaynak metin vurgulanarak okur, bildirimin son gününü hesaplar ve bunu sahibi olan bir göreve ve neyin, ne zamana kadar yapılacağını ve yapılmazsa ne olacağını söyleyen bir eylem kartına dönüştürür. İşlem yapması gereken herkes ücretsiz planda ek ücret olmadan davet edilebilir. Ücretsiz plana göz atın. Pactinel hesaplar ve taslak hazırlar; hukuki tavsiye vermez, her tarihi sizin doğrulamanız gerekir.